Przewodnik kliniczny · Samokrytycyzm
Jak pracować z samokrytycyzmem
CFT – redukcja samokrytycyzmu (metaanaliza 2023)
- 6 faz
- 11 narzędzi
- ~12 sesji
Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.
Fazy pracy
Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.
Faza 1
Ocena: formy i funkcje krytyka
Zamiast „mam niską samoocenę” – konkret: jak brzmi krytyk, kiedy atakuje, czego pilnuje i skąd się wziął.
Kryterium przejścia
Profil FSCRS + portret krytyka z funkcją (po co atakuje).
Faza 2
Psychoedukacja: trzy systemy
Pacjent ma zobaczyć siebie na mapie trzech kół – i zrozumieć, że jego mózg robi to, czego go nauczono. „Nie twoja wina – twoja odpowiedzialność, by to zmienić” (Gilbert).
Kryterium przejścia
Pacjent opisuje swój układ systemów i przyjmuje cel: dobudować kojenie, nie znieczulić zagrożenie.
Faza 3
Budowanie systemu kojenia
Zanim pacjent stanie naprzeciw krytyka, musi mieć skąd czerpać. Kojenie buduje się przez ciało i praktykę – nie przez deklarację.
Kryterium przejścia
Pacjent potrafi wejść w tryb współczującego „ja” na zawołanie (choćby na 60 sekund) i toleruje ćwiczenia ciepła.
Faza 4
Praca krzeseł – rdzeń
Dialog dwóch krzeseł (krytyk ↔ krytykowany) z trzecim ruchem CFT: wejściem współczującego „ja”. Uzewnętrznienie zamienia zlewający się monolog w relację, którą można renegocjować. Karta chairworku prowadzi krok po kroku.
Kryterium przejścia
Spadek siły ataków między sesjami; pacjent spontanicznie „wstaje z krzesła” w rzeczywistych sytuacjach (wyłapuje atak i odpowiada nowym tonem).
Faza 5
Wyobraźnia współczująca
Obrazy działają na system kojenia szybciej niż argumenty. Budujemy „idealnego współczującego” i kierujemy współczucie do scen, w których narodził się krytyk. Karta compassionate imagery zawiera skrypty.
- Idealny współczujący
- Współczucie do młodszego siebie
- List współczujący
Kryterium przejścia
Wzrost „reassured self” w FSCRS; pacjent sięga po obraz/list w trudnych momentach zamiast po bat.
Faza 6
Utrwalenie i profilaktyka
Krytyk wróci pod presją – pacjent powinien mieć przećwiczoną odpowiedź i praktykę podtrzymującą system kojenia.
Kryterium zakończenia
FSCRS: spadek ataków, wzrost otuchy; nowy ton przy rzeczywistych potknięciach; plan na piśmie.