Przewodnik kliniczny · Samokrytycyzm

Jak pracować z samokrytycyzmem

CFT – redukcja samokrytycyzmu (metaanaliza 2023)

  • 6 faz
  • 11 narzędzi
  • ~12 sesji

Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.

Fazy pracy

Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.

  1. Faza 1

    Ocena: formy i funkcje krytyka

    Sesje 1–2 · cel: poznać przeciwnika-ochroniarza

    Zamiast „mam niską samoocenę” – konkret: jak brzmi krytyk, kiedy atakuje, czego pilnuje i skąd się wziął.

    Kryterium przejścia

    Profil FSCRS + portret krytyka z funkcją (po co atakuje).

  2. Faza 2

    Psychoedukacja: trzy systemy

    Sesje 2–3 · cel: mapa i destygmatyzacja

    Pacjent ma zobaczyć siebie na mapie trzech kół – i zrozumieć, że jego mózg robi to, czego go nauczono. „Nie twoja wina – twoja odpowiedzialność, by to zmienić” (Gilbert).

    Kryterium przejścia

    Pacjent opisuje swój układ systemów i przyjmuje cel: dobudować kojenie, nie znieczulić zagrożenie.

  3. Faza 3

    Budowanie systemu kojenia

    Sesje 3–5 · cel: fizjologiczny fundament współczucia

    Zanim pacjent stanie naprzeciw krytyka, musi mieć skąd czerpać. Kojenie buduje się przez ciało i praktykę – nie przez deklarację.

    Kryterium przejścia

    Pacjent potrafi wejść w tryb współczującego „ja” na zawołanie (choćby na 60 sekund) i toleruje ćwiczenia ciepła.

  4. Faza 4

    Praca krzeseł – rdzeń

    Sesje 5–8 · cel: zmienić relację sił we wnętrzu

    Dialog dwóch krzeseł (krytyk ↔ krytykowany) z trzecim ruchem CFT: wejściem współczującego „ja”. Uzewnętrznienie zamienia zlewający się monolog w relację, którą można renegocjować. Karta chairworku prowadzi krok po kroku.

    Kryterium przejścia

    Spadek siły ataków między sesjami; pacjent spontanicznie „wstaje z krzesła” w rzeczywistych sytuacjach (wyłapuje atak i odpowiada nowym tonem).

  5. Faza 5

    Wyobraźnia współczująca

    Sesje 7–10 · cel: ciepło dostępne od środka

    Obrazy działają na system kojenia szybciej niż argumenty. Budujemy „idealnego współczującego” i kierujemy współczucie do scen, w których narodził się krytyk. Karta compassionate imagery zawiera skrypty.

    Kryterium przejścia

    Wzrost „reassured self” w FSCRS; pacjent sięga po obraz/list w trudnych momentach zamiast po bat.

  6. Faza 6

    Utrwalenie i profilaktyka

    Sesje 10–12 · cel: nowy ton jako domyślny

    Krytyk wróci pod presją – pacjent powinien mieć przećwiczoną odpowiedź i praktykę podtrzymującą system kojenia.

    Kryterium zakończenia

    FSCRS: spadek ataków, wzrost otuchy; nowy ton przy rzeczywistych potknięciach; plan na piśmie.