Przewodnik kliniczny · Aktywizacja behawioralna
Jak prowadzić aktywację behawioralną (BA)
COBRA: BA non-inferior do CBT (Lancet 2016)
- 6 faz
- 10 narzędzi
- ~10 sesji
Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.
Fazy pracy
Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.
Faza 1
Ocena i monitoring bazowy
Tydzień monitoringu mówi więcej niż godzina wywiadu: co pacjent naprawdę robi, kiedy nastrój spada i co go choć trochę podnosi.
Kryterium przejścia
Wypełniony tydzień monitoringu + wskazane 2–3 wzory (dołki, iskry, rozpady rutyn).
Faza 2
Psychoedukacja – model i kierunek
Bez zrozumienia pętli ulgi pacjent będzie czekał na motywację. Model wyjaśniasz na podstawie jego własnych danych z monitoringu.
Kryterium przejścia
Pacjent umie wyjaśnić, czemu „poczekam na siłę” pogłębia dół – i zgadza się na regułę kierunku.
Faza 3
Wartości i inwentarz aktywności
Aktywności mają być PO COŚ. Wartości robią różnicę między „odhaczaniem zadań” a odbudową życia – i niosą przez dni bez przyjemności. Karta kompasu wartości prowadzi ćwiczenie.
Kryterium przejścia
Inwentarz ≥15 aktywności w 3 rozmiarach, powiązanych z wartościami.
Faza 4
Planowanie i stopniowanie – rdzeń
Serce BA: konkretne aktywności w konkretnych slotach, dawkowane tak, by sukces był niemal pewny – i systematycznie poszerzane.
Kryterium przejścia
≥70–80% planu wykonywane przez 2–3 tygodnie; nastrój dni z aktywnością wyraźnie wyższy; PHQ-9 spada.
Faza 5
Analiza funkcjonalna unikania
Gdy plan działa „w łatwych sytuacjach”, zostają twierdze unikania: zaległości, trudne kontakty, ruminacja. Tu BA pracuje precyzyjnie, wzorzec po wzorcu.
Kryterium przejścia
Główne TRAP-y mają działające TRAC-i; podczas aktywności pacjent jest obecny również uwagą, nie tylko ciałem.
Faza 6
Profilaktyka nawrotów
Depresja nawraca przez te same drzwi: rozpad rutyn i ciche wycofanie. Pacjent ma znać swoje pierwsze kostki domina.
Kryterium zakończenia
PHQ-9 w remisji/istotnym spadku; plan tygodnia prowadzony samodzielnie; plan na nawrót na piśmie.