Przewodnik kliniczny · Ekspozycja

Jak prowadzić ekspozycję

Ekspozycja – złoty standard terapii lęku

  • 6 faz
  • 9 narzędzi
  • ~12 sesji
Otwórz przewodnik Arkusze i materiały obszaru

Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.

Fazy pracy

Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.

  1. Faza 1

    Ocena, hierarchia, kontrakt

    Sesje 1–2 · cel: mapa lęku i zgoda na metodę

    Zbudować hierarchię sytuacji z przewidywaniami katastrof oraz uzyskać świadomą zgodę na metodę, która będzie nieprzyjemna zanim będzie skuteczna.

    Kryterium przejścia

    Hierarchia z przewidywaniami + zgoda pacjenta na ramę i tempo.

  2. Faza 2

    Psychoedukacja i rama testu

    Sesja 2 · cel: pacjent rozumie GRĘ, w którą gra

    Wyjaśnij ramę hamującą prostym językiem: „nie czekamy, aż przestaniesz się bać – sprawdzamy, czy Twoje przewidywania mówią prawdę; mózg uczy się z zaskoczenia”.

    Kryterium przejścia

    Pacjent powtarza regułę gry własnymi słowami („sprawdzamy zakład, lęk może być”).

  3. Faza 3

    Projektowanie ekspozycji

    Sesje 2–3 · cel: próby skrojone pod przekonania

    Dobra ekspozycja celuje w KONKRETNE oczekiwanie („zemdleję po 3 minutach”, „wyrzucą mnie ze sklepu”) – i jest zaprojektowana tak, by mogło ono spektakularnie się nie spełnić.

    Kryterium przejścia

    Zaprojektowane 2–3 pierwsze próby z jasnym pytaniem testowym każda.

  4. Faza 4

    Prowadzenie sesji – rdzeń

    Sesje 3–10 · cel: rozstrzygnięte testy, skonsolidowane wnioski

    Stały rytuał czterech kroków – przed, w trakcie, po, konsolidacja – powtarzany aż przekonania stracą wiarygodność. Karta protokołu jednej sesji to ściąga do gabinetu.

    Kryterium przejścia

    Seria rozstrzygniętych testów; wiarygodność głównych katastrof ≤20–30%; pacjent sam projektuje próby.

  5. Faza 5

    Optymalizacja uczenia

    Sesje 6–10 · cel: ślad pamięciowy mocny i szeroki

    Gdy podstawy działają, dokręcasz śruby z listy Craske – zwłaszcza zmienność i pogłębioną ekstynkcję, które chronią przed nawrotem kontekstowym.

    Kryterium przejścia

    Próby przechodzą w różnych kontekstach bez odbudowy lęku; pacjent toleruje wysokie pobudzenie bez ratunków.

  6. Faza 6

    Generalizacja i profilaktyka

    Sesje 10–12 · cel: nauka odporna na czas i kontekst

    Nowa pamięć jest kontekstowa – bez konserwacji stary lęk wraca po przeprowadzce, chorobie, stresie. Plan czyni z pacjenta własnego terapeutę ekspozycyjnego.

    Kryterium zakończenia

    Życie bez unikania w kluczowych domenach; pacjent samodzielnie projektuje i rozstrzyga testy; plan na piśmie.