Przewodnik kliniczny · Unified Protocol (UP)
Jak prowadzić Unified Protocol (UP)
8 modułów · 12–16 sesji
- 8 faz
- 18 narzędzi
- ~16 sesji
Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.
Fazy pracy
Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.
Faza 1
Cele i motywacja do zmiany
Zbudować zaangażowanie w terapię wymagającą trudnych zadań. Ambiwalencję nazwać, nie zwalczać; cele przetłumaczyć z języka ulgi na język życia.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent ma zapisany bilans i cele, zna mapę terapii i wychodzi z pierwszym małym zadaniem. Ambiwalencja może zostać – zaangażowanie w najbliższy krok musi być.
Faza 2
Zrozumienie emocji
Wspólny język: emocje mają funkcję; epizod ma trzy składniki; reakcje emocjonalne są wyuczone i podtrzymywane przez konsekwencje (pętla ulgi).
Kryterium przejścia dalej
Pacjent samodzielnie rozkłada świeży epizod na trzy składniki i umie pokazać w swoim zapisie ARC, gdzie chwilowa ulga podtrzymuje problem. Przy aleksytymii dołóż sesję i zaczynaj od ciała.
Faza 3
Uważna świadomość emocji
Zmienić relację z emocją: z „gasić natychmiast” na „zauważyć, nazwać, pozwolić przepłynąć”. To warunek sensownych ekspozycji – bez tej umiejętności będą jedynie czymś do przetrwania, a nie okazją do uczenia się.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent wykonuje zakotwiczenie automatycznie w emocji 4–6/10 i rozumie różnicę między obserwacją a gaszeniem. Sygnał ostrzegawczy: praktyka używana „żeby się uspokoić”.
Faza 4
Elastyczność poznawcza
Minimalistyczna praca poznawcza: dwie pułapki zamiast katalogu zniekształceń, identyfikacja przed korektą, jakość zamiast liczby arkuszy.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent wychwytuje własne oceny na bieżąco, nazywa pułapkę i generuje alternatywy bez pomocy terapeuty. Oceny rdzenne ze strzałki w dół są zapisane – wrócą przy projektowaniu ekspozycji.
Faza 5
Przeciwdziałanie zachowaniom emocjonalnym
Zobaczyć pełną mapę unikania (jawne, subtelne, poznawcze, sygnały bezpieczeństwa) i EDB – i zacząć trening działań alternatywnych.
Kryterium przejścia dalej
Mapa unikania zawiera pozycje ze wszystkich czterech kategorii (jeśli „sygnały bezpieczeństwa” są puste – poszukajcie jeszcze raz), a pacjent ma za sobą pierwsze działania alternatywne z zapisem, jak zmieniła się emocja.
Faza 6
Doznania fizyczne – ekspozycja interoceptywna
Oswoić cielesny komponent emocji: test wywoływania objawów na sesji, potem powtarzany trening w pełnej dawce, bez zabezpieczeń – u KAŻDEGO pacjenta, nie tylko z zaburzeniem panicznym.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent wykonuje wybrane ćwiczenia w pełnej dawce z malejącym dystresem lub rosnącą gotowością („mogę to mieć”). Względy medyczne skonsultowane; dawka nie jest homeopatyczna.
Faza 7
Ekspozycje emocjonalne – rdzeń protokołu
Planowe, powtarzane wchodzenie w unikane sytuacje, wspomnienia, wyobrażenia i doznania – z rezygnacją z zabezpieczeń i EDB, z naciskiem na naruszanie przewidywań (uczenie hamujące), nie na „przetrwanie”.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent prowadzi ekspozycje samodzielnie: planuje z hierarchii, wypełnia kartę, wyciąga wnioski i sam proponuje następny szczebel. Przejściowy wzrost OASIS/ODSIS na starcie modułu jest normalny – uprzedź o nim w Module 1 i przypomnij teraz.
Faza 8
Docenienie osiągnięć i plan na przyszłość
Przekazać stery: przegląd postępów oparty na danych, z przypisaniem poprawy pracy pacjenta, plan na potknięcia i dalszą praktykę.
Kryterium przejścia dalej
Pacjent wychodzi z planem pierwszej pomocy na piśmie i terminem pierwszej samodzielnej „sesji z sobą”. Sesja przypominająca co 4–8 tygodni przez pół roku – umówiona lub jawnie odrzucona, nie przemilczana.