Przewodnik kliniczny · Perfekcjonizm

Jak pracować z perfekcjonizmem klinicznym

CBT-P – protokół z dowodami

  • 7 faz
  • 16 narzędzi
  • ~12 sesji
Otwórz przewodnik Arkusze i materiały obszaru

Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.

Fazy pracy

Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.

  1. Faza 1

    Ocena i konceptualizacja

    Sesje 1–2 · cel: indywidualny model + punkt wyjścia

    Pokazać pacjentowi jego własny cykl perfekcjonizmu i ustalić mierzalny poziom wyjściowy. To moment, w którym perfekcjonizm przestaje być „cechą”, a staje się procesem do zmiany.

    Kryterium przejścia

    Pacjent rozpoznaje swój cykl i akceptuje, że celem jest obniżenie obaw ewaluacyjnych, nie ambicji.

  2. Faza 2

    Samomonitorowanie

    Sesje 2–3 · cel: uchwycić proces na żywo

    Bez danych z życia pacjent pracuje na wspomnieniach przefiltrowanych przez samokrytycyzm. Dziennik perfekcjonizmu wydobywa wyzwalacze, standardy, zachowania i emocje w czasie rzeczywistym.

    Kryterium przejścia

    Zidentyfikowane 2–3 powtarzalne zachowania perfekcjonistyczne do przetestowania.

  3. Faza 3

    Eksperymenty behawioralne

    Sesje 3–6 · cel: serce terapii – testowanie przekonań

    Eksperyment behawioralny to najsilniejszy element CBT-P. Pacjent nie „przekonuje się rozmową”, lecz sprawdza w działaniu, co naprawdę się stanie, gdy obniży standard.

    Kryterium przejścia

    Pacjent doświadczył, że obniżenie standardu nie prowadzi do przewidywanej katastrofy.

  4. Faza 4

    Restrukturyzacja poznawcza

    Sesje 4–7 · cel: rozbroić zniekształcenia

    Eksperymenty dostarczają dowodów; restrukturyzacja przekłada je na elastyczniejsze myślenie. Cel: nazwać i osłabić zniekształcenia typowe dla perfekcjonizmu.

    Kryterium przejścia

    Pacjent samodzielnie rozpoznaje i kwestionuje co najmniej dwa własne zniekształcenia.

  5. Faza 5

    Poszerzanie samooceny

    Sesje 6–9 · cel: rozłączyć wartość od wyniku

    Najgłębsza zmiana. Dopóki samoocena wisi wyłącznie na osiągnięciach, każda technika jest tymczasowa. Tu budujemy wielofilarowe poczucie wartości.

    Kryterium przejścia

    Pacjent potrafi wskazać 2–3 źródła wartości niezależne od osiągnięć i działa, by je wzmacniać.

  6. Faza 6

    Prokrastynacja i samokrytycyzm

    Sesje 7–10 · cel: rozbroić dwa skutki napędzające cykl

    Prokrastynacja i samokrytycyzm to nie „lenistwo” i „motywacja”, lecz produkty perfekcjonizmu, które go podtrzymują. Pracuj z nimi wprost.

    Kryterium przejścia

    Spadek odwlekania z lęku i obecność łagodniejszego głosu wewnętrznego w sytuacjach błędu.

  7. Faza 7

    Profilaktyka nawrotów

    Sesje 10–12 · cel: utrwalić zmianę

    Najsłabsze ogniwo dowodów to utrzymanie efektu. Faza 7 nie jest opcjonalna – to ona decyduje, czy zmiana przetrwa.

    Kryterium zakończenia

    Spadek CPQ, samodzielne stosowanie technik, plan na nawrót na piśmie.