Obszar pracy · Procesy transdiagnostyczne
Aktywizacja behawioralna
Działanie wyprzedza chęć – odbudowa kontaktu z nagradzającym, wartościowym życiem.
Co jest w tym obszarze
Jak prowadzić aktywację behawioralną (BA)
Cele faz i kryteria przejścia →COBRA: BA non-inferior do CBT (Lancet 2016)
- Ocena i monitoring bazowy
- Psychoedukacja – model i kierunek
- Wartości i inwentarz aktywności
- Planowanie i stopniowanie – rdzeń
- Analiza funkcjonalna unikania
- Profilaktyka nawrotów
Arkusze do pracy
Otwórz w katalogu arkuszy →10 arkuszy A4. Każdy arkusz otworzysz w podglądzie; druk, zapis do PDF i wysyłka klientowi są dostępne po zalogowaniu.
- Arkuszdla terapeutyNarzędzia pomiarowe w aktywizacji behawioralnej – przeglądCztery pozycje zamiast osobnej karty o PHQ-9, w tym jedno narzędzie robocze. PHQ-9 mierzy skutek, BADS i miary wzmocnień mierzą mechanizm – dopiero razem mówią, czy protokół działa zgodnie z modelem. Dziennik aktywności nie jest kwestionariuszem.
- Arkuszdla terapeutyKryteria przejścia między fazami – do drukuKryteria z przewodnika klinicznego zebrane w jedną listę do zaznaczania: przy każdej fazie zdanie kryterium i punkty „jak to sprawdzić”. W planerze terapii ta sama lista stoi przy ścieżce klienta.
- Arkuszdla klientaAktywacja behawioralna (BA) – model Lewinsohna i MartellaAktywacja behawioralna (ang. behavioral activation, BA) – terapia depresji bazująca na założeniu, że depresja jest efektem niskiego poziomu wzmocnień pozytywnych w życiu. Rozwiązanie: systematyczne zwiększanie aktywności wartościowych.
- Arkuszdla terapeutyProtokół BA – 10 sesji Martella10-sesyjny protokół BA Martella: konceptualizacja (sesje 1-2) → monitorowanie aktywności (3-4) → planowanie aktywności wartościowych (5-7) → praca z unikaniem (8-9) → utrzymanie (10).
- Arkuszdla klientaIdentyfikacja wartości – kompas BAWartości (ang. values) – wybrane kierunki życiowe klienta, nie konkretne cele. „Bycie kochającym partnerem” (wartość) vs „wziąć ślub w 2026” (cel). BA aktywuje życie zgodne z wartościami.
- Arkuszdla klientaDziennik aktywności i nastroju – monitoring bazowyTygodniowy samomonitoring: co robię godzina po godzinie i jaki mam wtedy nastrój (0–10). Mapa stanu faktycznego – pokazuje związek aktywność–nastrój, dziury wycofania i rozpady rutyn, zanim cokolwiek zaczniemy zmieniać.
- Arkuszdla klientaInwentarz aktywności z hierarchią łatwościBudowa banku celów aktywacyjnych: do każdego obszaru wartości 3–5 aktywności w trzech rozmiarach (mała / średnia / duża), z mieszanką przyjemności, sprawczości i rutyn – a następnie uszeregowanie ich według trudności 1–10 w obecnym stanie pacjenta.
- Arkuszdla klientaPlan na nawrót i plan minimum na złe dniPisemny plan końcowy BA: wczesne sygnały, osobiste wyzwalacze i konkretne kontrposunięcia na wypadek nawrotu – plus „plan minimum”: 3–4 nienegocjowalne kotwice dnia na złe okresy, zamiast logiki „wszystko albo nic”.
- Arkuszdla klientaPlan tygodnia – planowanie i stopniowanie aktywnościSerce BA: konkretne aktywności wpisane w konkretne sloty kalendarza (czas–miejsce–długość–wyzwalacz), dawkowane według zasady 80% pewności wykonania i systematycznie poszerzane przez stopniowanie zadań. Przegląd i korekta co sesję.
- Arkuszdla klientaAnaliza TRAP → TRAC – rozbrajanie wzorców unikaniaAnaliza funkcjonalna unikania w BA: rozkładamy wzorzec wyzwalacz → emocja → unik (TRAP) i w tym samym punkcie podstawiamy alternatywne radzenie – mały krok podejścia (TRAC). Ten sam wyzwalacz, ta sama emocja, inna odpowiedź.