Przewodnik kliniczny · Postępowanie wobec ryzyka samobójczego

Jak pracować z ryzykiem samobójczym

Bezpieczeństwo i życie – priorytet

  • 8 faz
  • 23 narzędzia
  • ~14 sesji
Otwórz przewodnik Arkusze i materiały obszaru

Pełny przewodnik – opis pracy w każdej fazie i lista „Jak to sprawdzić” pod kryteriami przejścia – otwiera się w aplikacji po zalogowaniu. W czasie otwartej bety konto jest bezpłatne.

Fazy pracy

Każda faza ma swój cel, proponowane narzędzia z kompendium i kryterium, po którym poznasz, że można iść dalej. Tempo i kolejność dopasuj do osoby, z którą pracujesz.

  1. Faza 1

    Ocena ryzyka i otwarta rozmowa

    Sesja 1 i bieżąco · cel: rozpoznać ryzyko, zbudować zaufanie

    Otwarcie ocenić ryzyko (myśli, zamiar, plan, czynniki ochronne) i ostrość oraz zbudować zaufanie dzięki współpracującej, nieoceniającej rozmowie – fundament dalszej pracy.

    • Otwarta rozmowa o ryzyku
    • Ocena ryzyka
    • ocena ustrukturyzowana
    • Decyzja o poziomie opieki

    Kryterium przejścia do fazy 2

    Ryzyko i ostrość ocenione; ustalony poziom opieki; zbudowane zaufanie umożliwiające współpracę nad bezpieczeństwem.

  2. Faza 2

    Planowanie bezpieczeństwa – rdzeń

    Sesja 1–2 i bieżąco · cel: współtworzony plan

    Współtworzyć z pacjentem plan bezpieczeństwa – rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych, strategie radzenia, kontakty i ograniczanie środków – najlepiej udowodniona interwencja.

    • Plan bezpieczeństwa
    • Bez „kontraktów na nieszkodzenie sobie”
    • Kontakty kryzysowe

    Kryterium przejścia do fazy 3

    Istnieje współtworzony, konkretny i dostępny plan bezpieczeństwa; pacjent wie, jak go użyć.

  3. Faza 3

    Ograniczanie dostępu do środków

    Sesja 1–2 i bieżąco · cel: zwiększyć dystans do środków

    Ograniczyć dostęp do środków mogących posłużyć do samookaleczenia – jedna z najskuteczniejszych interwencji, omawiana z troską i bez wymieniania konkretów.

    • Ograniczanie dostępu do środków
    • Współpraca z otoczeniem

    Kryterium przejścia do fazy 4

    Dostęp do środków ograniczony w uzgodniony, akceptowalny sposób; środowisko bezpieczniejsze.

  4. Faza 4

    Praca z kryzysem i bólem psychicznym

    Sesje 2–10 · cel: złagodzić nieznośny ból

    Złagodzić ostry kryzys i nieznośny ból psychiczny oraz beznadzieję, korzystając z ukierunkowanych, krótkich interwencji opartych na dowodach.

    • CAMS
    • CRP
    • Praca z bólem psychicznym
    • BCBT

    Kryterium przejścia do fazy 5

    Ostry ból i kryzys złagodzone; pacjent ma narzędzia na nasilenie myśli; rośnie poczucie nadziei.

  5. Faza 5

    Czynniki podtrzymujące i ochronne

    Sesje 4–14 · cel: leczyć problemy współwystępujące, wzmacniać ochronę

    Przepracować czynniki podtrzymujące ryzyko (depresja, izolacja, ból, współwystępowanie) i wzmocnić czynniki ochronne (powody do życia, więzi, sens).

    • Leczenie tła
    • Wzmacnianie czynników ochronnych

    Kryterium przejścia do fazy 6

    Czynniki podtrzymujące są leczone, ochronne wzmocnione; ryzyko trwale niższe.

  6. Faza 6

    Opieka po próbie

    według potrzeb · cel: zabezpieczyć okres najwyższego ryzyka

    Zapewnić intensywną, ciągłą opiekę po próbie samobójczej – to okres najwyższego ryzyka, wymagający szczególnej czujności i kontaktu.

    • Opieka po próbie
    • ASSIP
    • Ciągłość kontaktu

    Kryterium przejścia do fazy 7

    Okres po próbie bezpiecznie zabezpieczony; zachowana ciągłość opieki i kontaktu.

  7. Faza 7

    Przewlekłe ryzyko i myśli samobójcze

    długofalowo · cel: bezpieczeństwo w przewlekłym ryzyku

    Zarządzać przewlekłym ryzykiem (utrzymujące się myśli, NSSI) długofalowo – z realizmem, ciągłym planem bezpieczeństwa i pracą nad jakością życia.

    • Przewlekłe ryzyko
    • NSSI
    • Jakość życia i sens

    Kryterium przejścia do fazy 8

    Przewlekłe ryzyko zarządzane; pacjent ma stały plan i pracuje nad jakością życia.

  8. Faza 8

    Podtrzymanie, postvention, populacje

    według potrzeb · cel: utrwalić bezpieczeństwo

    Utrwalić bezpieczeństwo i czynniki ochronne, uwzględnić specyfikę populacji (młodzież, seniorzy) oraz – gdy dotyczy – wsparcie po stracie (postvention).

    • Specyfika populacji
    • seniorów
    • Postvention
    • wsparcie terapeuty

    Zakończenie / podtrzymanie

    Bezpieczeństwo i czynniki ochronne utrwalone; plan aktualny; uwzględniona specyfika populacji i – gdy trzeba – postvention.