Obszar pracy · Uzależnienia
Współuzależnienie i rodzina
Bliscy osoby uzależnionej – CRAFT, role rodzinne, DDA, granice.
Co jest w tym obszarze
- Arkusze do pracy20 arkuszy A4Karty do wręczenia klientowi i materiały dla terapeuty – z podglądem w katalogu.
- Przewodnik kliniczny8 faz · 17 narzędzi · ~16 sesjiJak pracować ze współuzależnieniem (bliscy osób uzależnionych)
- Kryteria diagnostyczneDSM-5-TR i ICD-11Kryteria rozpoznania i wskazówki do diagnostyki różnicowej.po zalogowaniu
- Baza naukowamodele, wytyczne i dowodyWytyczne kliniczne, wielkości efektów z metaanaliz i główne modele teoretyczne.po zalogowaniu
Jak pracować ze współuzależnieniem (bliscy osób uzależnionych)
Cele faz i kryteria przejścia →Pacjentem jest bliski
- Ocena, bezpieczeństwo, cel bliskiego
- Psychoedukacja i odbarczenie
- Zachowania umożliwiające – sedno
- Granice i komunikacja
- Powrót do własnego życia
- CRAFT – wpływ na bliskiego (wtórnie)
- DDA i wzorce z przeszłości
- Utrwalenie i wsparcie
Arkusze do pracy
Otwórz w katalogu arkuszy →20 arkuszy A4. Każdy arkusz otworzysz w podglądzie; druk, zapis do PDF i wysyłka klientowi są dostępne po zalogowaniu.
Psychoedukacja 5
- Arkuszdla klientaWspółuzależnienie – pojęcie i kontrowersjePsychoedukacja: współuzależnienie – pojęcie i kontrowersje. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – diagnoza vs opis wzorca relacyjnego.
- Arkuszdla klientaRole rodzinne w rodzinie z uzależnieniemPsychoedukacja: role rodzinne w rodzinie z uzależnieniem. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – bohater, kozioł, maskotka, zagubione dziecko.
- Arkuszdla klientaDDA/ACoA – Dorosłe Dzieci AlkoholikówPsychoedukacja: dDA/ACoA – Dorosłe Dzieci Alkoholików. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – transgeneracyjność.
- Arkuszdla klientaWpływ uzależnienia na dzieciPsychoedukacja: wpływ uzależnienia na dzieci. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – ochrona i interwencja.
- Arkuszdla klienta„Trzy C”„Trzy C” to zasada z Al-Anon: nie Ty to spowodowałeś/spowodowałaś (Cause), nie możesz tego kontrolować (Control), nie możesz tego wyleczyć (Cure). Uwalnia bliskiego od poczucia winy i od wyniszczających prób kontrolowania cudzego uzależnienia, przenosząc uwagę na to, na co ma realny wpływ.
Interwencje 10
- Arkuszdla klientaCRAFT – psychoedukacja dla bliskichPodejście terapeutyczne: CRAFT – psychoedukacja dla bliskich (w module Codependency).
- Arkuszdla klientaCRAFT – 7 procedur krok po krokuTechnika terapeutyczna: CRAFT – 7 procedur krok po kroku (w module Codependency) – gotowość.
- Arkuszdla klientaZachowania umożliwiające a wsparcie – jak rozróżniaćTechnika terapeutyczna: Enabling vs wsparcie – jak rozróżniać (w module Codependency) – granice bez porzucania.
- Arkuszdla klientaJak rozmawiać z osobą uzależnionąTechnika terapeutyczna: Jak rozmawiać z osobą uzależnioną (w module Codependency) – „JA" zamiast „TY".
- Arkuszdla klientaInterwencja formalna – ARISE i model JohnsonaTechnika terapeutyczna: Interwencja formalna – ARISE i model Johnsona (w module Codependency) – ryzyka.
- Arkuszdla klientaAl-Anon / Nar-Anon – grupy dla bliskichPodejście terapeutyczne: Al-Anon / Nar-Anon – grupy dla bliskich (w module Codependency) – adresy PL.
- Arkuszdla klientaGranice w relacji z osobą uzależnionąArkusz roboczy: Granice w relacji z osobą uzależnioną (w module Codependency). Do uzupełnienia z pacjentem lub jako zadanie domowe.
- Arkuszdla klientaUstalenie celu bliskiegoUstalenie celu bliskiego oddziela to, czego chce dla siebie i relacji bliski osoby uzależnionej, od celu „żeby ona przestała”. Bliski często przychodzi tylko po to, by zmienić uzależnionego; praca zaczyna się od nazwania jego własnych celów (bezpieczeństwo, granice, dobrostan, ewentualnie skuteczne zachęcenie do leczenia).
- Arkuszdla klientaStopniowe wycofywanieStopniowe wycofywanie to planowe, bezpieczne odbieranie zachowań podtrzymujących uzależnienie (spłacanie długów, kłamstwa kryjące, przejmowanie obowiązków) – krok po kroku, nie nagle. Pozwala uzależnionemu odczuć naturalne konsekwencje, chroniąc jednocześnie bezpieczeństwo bliskiego.
- Arkuszdla klientaPlan utrzymania zmianyPlan utrzymania zmiany utrwala u bliskiego nowe wzorce: trzymanie granic, dbanie o własne potrzeby, korzystanie ze wsparcia oraz przygotowaną reakcję na nawrót uzależnionego. Bez planu stare wzorce (ratowanie, kontrola) wracają, zwłaszcza w kryzysie.
Kliniczne 4
- Arkuszdla terapeutyKryteria przejścia między fazami – do drukuKryteria z przewodnika klinicznego zebrane w jedną listę do zaznaczania: przy każdej fazie zdanie kryterium i punkty „jak to sprawdzić”. W planerze terapii ta sama lista stoi przy ścieżce klienta.
- Arkuszdla klientaPartner osoby uzależnionej – trauma relacyjnaPsychoedukacja: partner osoby uzależnionej – trauma relacyjna. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – tożsamość poza uzależnieniem.
- Arkuszdla klientaDDA w terapii dorosłych – schematy i przywiązanieTechnika terapeutyczna: DDA w terapii dorosłych – schematy i przywiązanie (w module Codependency) – praca z przekonaniami.
- Arkuszdla klientaDobrostan i ewentualne leczenie własneŻycie z osobą uzależnioną często odbija się na zdrowiu bliskiego (depresja, lęk, przewlekły stres, trauma). Dobrostan i ewentualne leczenie własne to zadbanie o zdrowie psychiczne bliskiego – w tym, gdy trzeba, własna terapia – niezależnie od tego, czy uzależniony podejmie leczenie.