Obszar pracy · Zachowanie
ADHD u dorosłych
Dekoncentracja, chaos, prokrastynacja – mózg działa INACZEJ, nie gorzej.
W skrócie
ADHD u dorosłych: utrzymujące się trudności z uwagą i impulsywnością, a niekiedy także wewnętrzne poczucie nadruchliwości. Początek przed 12. rokiem życia; ~3–5% dorosłych.
Co jest w tym obszarze
- Arkusze do pracy47 arkuszy A4Karty do wręczenia klientowi i materiały dla terapeuty – z podglądem w katalogu.
- Przewodnik kliniczny8 faz · 38 narzędzi · ~16 sesjiJak pracować z ADHD u dorosłych
- Kryteria diagnostyczneDSM-5-TR i ICD-11Kryteria rozpoznania i wskazówki do diagnostyki różnicowej.po zalogowaniu
- Baza naukowamodele, wytyczne i dowody skutecznościWytyczne kliniczne, wielkości efektów z metaanaliz i główne modele teoretyczne.po zalogowaniu
Jak pracować z ADHD u dorosłych
Cele faz i kryteria przejścia →Farmakoterapia i CBT dostosowana do ADHD
- Diagnoza, współwystępowanie, farmakoterapia
- Konceptualizacja i psychoedukacja
- Systemy organizacji i czasu – rdzeń
- Inicjacja zadań i prokrastynacja
- Regulacja emocji i RSD
- Wstyd, tożsamość i mocne strony
- Relacje, praca i styl życia
- Utrzymanie systemów i samorzecznictwo
Arkusze do pracy
Otwórz w katalogu arkuszy →47 arkuszy A4. Każdy arkusz otworzysz w podglądzie; druk, zapis do PDF i wysyłka klientowi są dostępne po zalogowaniu.
Diagnostyka 3
- Arkuszdla terapeutyNarzędzia oceny ADHD u dorosłych – przeglądPięć narzędzi w jednej tabeli zamiast czterech osobnych kart. Dodatni wynik przesiewu samoopisowego jest wskazaniem do diagnostyki, a nie jej wynikiem: rozpoznanie ADHD u dorosłego wymaga wywiadu, potwierdzenia objawów sprzed 12. roku życia i realnego ograniczenia funkcjonowania. Kolumna „Dostępność” mówi, skąd wziąć każde narzędzie.
- Arkuszdla klientaADHD a współwystępowaniePsychoedukacja: ADHD a współwystępowanie. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – ADHD rzadko chodzi samo.
- Arkuszdla klientaADHD a trauma – nakładanie się i różnicowanieDiagnostyka różnicowa: ADHD a trauma – nakładanie się i różnicowanie (w module ADHD).
Psychoedukacja 11
- Arkuszdla klientaADHD i kreatywnośćPsychoedukacja: ADHD i kreatywność. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – drugą stroną ADHD są MOCE.
- Arkuszdla klientaPodłoże ADHD u dorosłychPsychoedukacja: podłoże/mechanizm ADHD u dorosłych. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – biologia.
- Arkuszdla klientaADHD u kobietPsychoedukacja: ADHD u kobiet. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – dlaczego kobiety są diagnozowane później.
- Arkuszdla klientaSiła ADHD – podejście oparte na zasobachPsychoedukacja: siła ADHD – podejście oparte na zasobach. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaADHD a uzależnienia – samoleczeniePsychoedukacja: ADHD a uzależnienia – samoleczenie. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaMotywacja i system nagród w ADHDPsychoedukacja: motywacja i system nagród w ADHD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaCykl porażki w ADHD – przerwanie spiraliModel: Cykl porażki w ADHD – przerwanie spirali (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaADHD a hormony – cykl, ciąża, menopauzaPsychoedukacja: ADHD a hormony – cykl, ciąża, menopauza. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klienta„Teraz / nie-teraz” – percepcja czasu w ADHDPsychoedukacja: „Teraz / nie-teraz" – percepcja czasu w ADHD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaMaskowanie ADHD u dorosłych z późną diagnoząPsychoedukacja: maskowanie ADHD u dorosłych z późną diagnozą. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaSamorzecznictwo i dostosowania w ADHDStrategia: Samorzecznictwo i dostosowania w ADHD (w module ADHD) – EEOC, dyrektywa UE.
Organizacja i planowanie 8
- Arkuszdla klientaSystem planowania i organizacjiSystem: System planowania i organizacji (w module ADHD) – zewnętrzny mózg na papierze/ekranie.
- Arkuszdla klientaPlan utrzymania systemówPlan utrzymania systemów to długoterminowe podtrzymanie struktur wspierających funkcjonowanie z ADHD (planery, rutyny, przypomnienia). Systemy z natury się rozpadają, zwłaszcza przy ADHD – plan obejmuje okresowy przegląd, upraszczanie, dodawanie nowości i szybki restart po przerwie, bez samokrytyki.
- Arkuszdla klientaPrzezwyciężanie prokrastynacjiTechnika terapeutyczna: Przezwyciężanie prokrastynacji (w module ADHD) – dlaczego odkładasz i jak przestać.
- Arkuszdla klientaŚlepota czasowaStrategia: Ślepota czasowa (w module ADHD) – gdy 5 minut = 2 godziny.
- Arkuszdla klientaPamięć robocza – eksternalizacjaStrategia kompensacyjna: Pamięć robocza – eksternalizacja (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaADHD w miejscu pracyPsychoedukacja: ADHD w miejscu pracy. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaZarządzanie finansami w ADHDStrategia kompensacyjna: Zarządzanie finansami w ADHD (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaIntencje wdrożeniowe – plany «jeżeli–to» w ADHDTechnika terapeutyczna: Implementation Intentions – If-Then dla ADHD (w module ADHD).
Regulacja emocji 7
- Arkuszdla klientaRegulacja emocji w ADHDUmiejętność do treningu: Regulacja emocji w ADHD (w module ADHD) – wybuchy, frustracja, nuda.
- Arkuszdla klientaCoaching i wsparcie ADHDWsparcie: Coaching i wsparcie ADHD (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaRSD – nadwrażliwość na odrzuceniePsychoedukacja: RSD – Rejection Sensitive Dysphoria. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaWstyd i poczucie winy w ADHDTechnika terapeutyczna: Wstyd i poczucie winy w ADHD (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaDESR – dysregulacja emocji w ADHDPsychoedukacja: DESR – dysregulacja emocjonalna w ADHD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaŚciana emocjonalna wokół zadaniaModel: „Wall of Awful" – ściana emocjonalna wokół zadania (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaŻałoba po diagnozie ADHDProces emocjonalny: Żałoba po diagnozie ADHD (w module ADHD).
Nawyki i rutyny 8
- Arkuszdla klientaBudowanie rutynTechnika terapeutyczna: Budowanie rutyn (w module ADHD) – autopilot zamiast codziennych decyzji.
- Arkuszdla klientaZarządzanie rozpraszaczamiZestaw strategii: Zarządzanie rozpraszaczami (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaZarządzanie hiperfokusemStrategia: Zarządzanie hiperfokusem (w module ADHD) – dar i przekleństwo.
- Arkuszdla klientaHigiena snu w ADHDHigiena snu: Higiena snu w ADHD (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaAktywność fizyczna jako „lek” na ADHDInterwencja behawioralna: Aktywność fizyczna jako „lek" na ADHD (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaOdżywianie a ADHDPsychoedukacja: odżywianie a ADHD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaUruchamianie zadania – techniki startuTechnika behawioralna: Task Initiation – techniki uruchamiania zadania (w module ADHD). Interwencja na zachowaniu.
- Arkuszdla klientaMenu dopaminowe – zaplanowane źródła dopaminyTechnika behawioralna: Dopamine Menu – świadome planowanie dopaminy (w module ADHD). Interwencja na zachowaniu.
Protokoły CBT 2
- Arkuszdla terapeutyKryteria przejścia między fazami – do drukuKryteria z przewodnika klinicznego zebrane w jedną listę do zaznaczania: przy każdej fazie zdanie kryterium i punkty „jak to sprawdzić”. W planerze terapii ta sama lista stoi przy ścieżce klienta.
- Arkuszdla terapeutyProtokół CBT dla ADHD u dorosłychProtokół terapeutyczny: CBT dla ADHD dorosłych (w module ADHD). Strukturyzowana sekwencja postępowania.
Model poznawczy 2
- Arkuszdla klientaModel deficytu hamowania – diagramPsychoedukacja: model deficytu hamowania – diagram. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaModel Browna – 6 klastrów funkcji wykonawczychPsychoedukacja: model Browna – 6 klastrów funkcji wykonawczych. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
Diagnostyka różnicowa 1
Techniki 3
- Arkuszdla klientaUważność dla ADHD – program MAPsPraktyka uważności / medytacji: Mindfulness dla ADHD – program MAPs (w module ADHD).
- Arkuszdla klientaPraca w obecności drugiej osobyTechnika behawioralna: Body-doubling – obecność drugiej osoby (w module ADHD). Interwencja na zachowaniu.
- Arkuszdla klientaTechnologia jako narzędzie wsparcia ADHDNarzędzia cyfrowe: Technologia jako narzędzie wsparcia ADHD (w module ADHD).