Obszar pracy · Uzależnienia
Uzależnienia i nawyki kompulsywne
Substancje lub zachowania przejmują kontrolę – mimo prób przestania.
Co jest w tym obszarze
- Arkusze do pracy39 arkuszy A4Karty do wręczenia klientowi i materiały dla terapeuty – z podglądem w katalogu.
- Przewodnik kliniczny8 faz · 30 narzędzi · ~18 sesjiJak pracować z uzależnieniem
- Kryteria diagnostyczneDSM-5-TR i ICD-11Kryteria rozpoznania i wskazówki do diagnostyki różnicowej.po zalogowaniu
- Baza naukowamodele, wytyczne i dowody skutecznościWytyczne kliniczne, wielkości efektów z metaanaliz i główne modele teoretyczne.po zalogowaniu
Jak pracować z uzależnieniem
Cele faz i kryteria przejścia →MI + etapy zmiany – rdzeń
- Ocena, bezpieczeństwo, etap zmiany
- Motywacja – wywiad motywujący (rdzeń)
- Cel: abstynencja czy redukcja szkód
- Wyzwalacze i głód
- Umiejętności i alternatywy
- Podwójna diagnoza i emocje
- Środowisko, wsparcie i wstyd
- Zapobieganie nawrotom
Arkusze do pracy
Otwórz w katalogu arkuszy →39 arkuszy A4. Każdy arkusz otworzysz w podglądzie; druk, zapis do PDF i wysyłka klientowi są dostępne po zalogowaniu.
Diagnostyka 2
- Arkuszdla terapeutyKryteria przejścia między fazami – do drukuKryteria z przewodnika klinicznego zebrane w jedną listę do zaznaczania: przy każdej fazie zdanie kryterium i punkty „jak to sprawdzić”. W planerze terapii ta sama lista stoi przy ścieżce klienta.
- Arkuszdla terapeutyNarzędzia przesiewowe w uzależnieniach – przeglądSześć narzędzi przesiewowych w jednej tabeli, zamiast czterech osobnych kart. Przesiew nie stawia rozpoznania – wskazuje, z kim pogłębić wywiad. Kolumna „Dostępność” mówi, skąd wziąć każde narzędzie: AUDIT, ASSIST i DAST-10 są bezpłatne u źródła, ale ich licencja wyklucza użytek zarobkowy, więc pozycji nie przedrukowujemy.
Psychoedukacja 3
- Arkuszdla klientaEtapy zmiany (Prochaska)Psychoedukacja: etapy zmiany (Prochaska). Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – gdzie jesteś w procesie?.
- Arkuszdla klientaBilans decyzyjnyTechnika terapeutyczna: Bilans decyzyjny (w module Uzależnienia) – za i przeciw zmiany I kontynuacji.
- Arkuszdla klientaPodłoże uzależnieńPsychoedukacja: podłoże/mechanizm uzależnień. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – uczenie się.
Motywacja do zmiany 2
Strategie behawioralne 4
- Arkuszdla klientaRozpoznawanie wyzwalaczyAnaliza kliniczna: Rozpoznawanie wyzwalaczy (w module Uzależnienia) – co uruchamia głód/pragnienie?.
- Arkuszdla klientaCodzienny bilans zdrowieniaPraca z nawykiem: Codzienny bilans zdrowienia (w module Uzależnienia) – 5-min wieczorna refleksja.
- Arkuszdla klientaBudowanie sieci wsparciaStrategia: Budowanie sieci wsparcia (w module Uzależnienia) – nie musisz zdrowieć sam/sama.
- Arkuszdla klientaRedukcja szkódPodejście terapeutyczne: Redukcja szkód (w module Uzależnienia) – gdy abstynencja nie jest (jeszcze) celem.
Profilaktyka nawrotów 2
- Arkuszdla klientaPlan awaryjny na sytuacje ryzykaPlan terapii: Awaryjny na sytuacje ryzyka (w module Uzależnienia). Sekwencja faz i interwencji – gotowy na niebezpieczne momenty.
- Arkuszdla klientapotknięcie a nawrót – kluczowa różnicaPsychoedukacja: lapse vs. Relapse – kluczowa różnica. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
Eksperymenty behawioral. 2
Studium przypadku 1
Diagnostyka różnicowa 1
Neurobiologia 2
- Arkuszdla klientaModel Kooba i Volkow – 3 etapy cyklu uzależnieniaPsychoedukacja: model Kooba i Volkow – 3 etapy cyklu uzależnienia. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaTolerancja, sensytyzacja i neuroadaptacjaPsychoedukacja: tolerancja, sensytyzacja i neuroadaptacja. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – neuroplastyczność uzależnienia.
Podejścia terapeutyczne 8
- Arkuszdla klientaProgram 12 Kroków – AA/NAPodejście terapeutyczne: Program 12 Kroków – AA/NA (w module Uzależnienia).
- Arkuszdla klientaSMART Recovery – racjonalna alternatywa dla 12 KrokówPodejście terapeutyczne: SMART Recovery – racjonalna alternatywa dla 12 Kroków (w module Uzależnienia).
- Arkuszdla klientaCommunity Reinforcement Approach (CRA)Technika terapeutyczna: Community Reinforcement Approach (w module Uzależnienia).
- Arkuszdla klientaContingency Management (CM) – nagrody za abstynencjęTechnika terapeutyczna: Contingency Management– nagrody za abstynencję (w module Uzależnienia) – gold standard w stymulantach.
- Arkuszdla klientaMBRP – Mindfulness-Based Profilaktyka nawrotówTechnika terapeutyczna: MBRP – Mindfulness-Based Profilaktyka nawrotów (w module Uzależnienia).
- Arkuszdla klientaTerapia schematów w uzależnieniachTechnika terapeutyczna: Terapia schematów w uzależnieniach (w module Uzależnienia) – tryby w nawrocie.
- Arkuszdla klientaACT w uzależnieniach – akceptacja głoduTechnika terapeutyczna: ACT w uzależnieniach – akceptacja cravingu (w module Uzależnienia) – wartości jako motywacja.
- Arkuszdla terapeutySeeking Safety – trauma + uzależnieniePodejście terapeutyczne: Seeking Safety – trauma + uzależnienie (w module Uzależnienia) – 25 tematów.
Dual diagnosis 6
- Arkuszdla terapeutyDual diagnosis – współwystępowanie zaburzeń i uzależnieńPsychoedukacja: dual diagnosis – współwystępowanie zaburzeń i uzależnień. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – modele: samomedykacja, wspólny czynnik, wzajemne nasilanie.
- Arkuszdla terapeutyUzależnienie + depresjaPsychoedukacja: uzależnienie + depresja. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla terapeutyUzależnienie + PTSDPsychoedukacja: uzależnienie + PTSD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – leczenie jednoczesne.
- Arkuszdla terapeutyUzależnienie + ADHDPsychoedukacja: uzależnienie + ADHD. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla terapeutyUzależnienie + zaburzenia osobowościPsychoedukacja: uzależnienie + zaburzenia osobowości. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – impulsywność, sensation seeking, grandiozja.
- Arkuszdla terapeutyUzależnienie + psychozaPsychoedukacja: uzależnienie + psychoza. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – NICE CG120.
Systemowe 4
- Arkuszdla klientaSystem lecznictwa uzależnień w PolscePsychoedukacja: system lecznictwa uzależnień w Polsce. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.
- Arkuszdla klientaDetoks jako proces – rodzaje, fazy, ryzykoPsychoedukacja: detoks jako proces – rodzaje, fazy, ryzyko. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – bezpieczeństwo.
- Arkuszdla klientaWstyd i stygmatyzacja w uzależnieniachPsychoedukacja: wstyd i stygmatyzacja w uzależnieniach. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury – wpływ na szukanie pomocy.
- Arkuszdla klientaPrzeniesienie i przeciwprzeniesienie w uzależnieniachPsychoedukacja: przeniesienie i przeciwprzeniesienie w uzależnieniach. Materiał do omówienia z pacjentem lub do samodzielnej lektury.