zorza
.
🔍
✕
📋
Moduły kliniczne
104 moduły
· psychoedukacja, diagnostyka i techniki pracy — osobno dla rozpoznania, procesu i nurtu
Lęk
Zaburzenia oparte na lęku i niepokoju
Lęk uogólniony (GAD)
Ciągłe martwienie się, napięcie, „a co jeśli?” — spirala, której nie da się zatrzymać.
Zaburzenie paniczne
Nagły lęk, kołatanie serca, duszność — ciało krzyczy „UCIEKAJ!” bez powodu.
Fobia społeczna (SAD)
Strach przed oceną, unikanie ludzi, „na pewno pomyśleli, że jestem żałosny”.
Lęk zdrowotny
Każdy ból to guz, każdy kaszel to rak — Dr. Google potwierdza najgorsze.
Fobia specyficzna
Ekspozycja, hierarchia SUDS, one-session treatment, fobia BII.
Nastrój
Zaburzenia nastroju i energii
Depresja
Pustka, brak siły, bezwartościowość — świat wygląda jak przez szary filtr.
Wypalenie zawodowe
Wyczerpanie, cynizm, utrata sensu — praca wysysa wszystko, odpoczynek nie pomaga.
Zaburzenie dwubiegunowe
BD I/II, mood charting, IPSRT, plan kryzysowy, farmakoterapia.
Zaburzenia psychotyczne
Psychoedukacja, recovery, praca z głosami, CBTp Morrison.
Trauma
Reakcje na traumę i stratę
PTSD
Flashbacki, koszmary, hypervigilance — ciało utknęło w momencie traumy.
C-PTSD
Powtarzająca się trauma z dzieciństwa — zaburzona regulacja, tożsamość, relacje.
Zaburzenia dysocjacyjne
Depersonalizacja, derealizacja, grounding, okno tolerancji.
Żałoba
Tęsknota, ból, pustka po stracie — i pytanie „czy to kiedyś minie?”.
Zachowanie
OCD, sen, ADHD, ASD, dysmorfofobia
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD)
Natrętne myśli, rytuały, sprawdzanie — pętla, która obiecuje ulgę i nie daje.
Dysmorfofobia (BDD)
„Wszyscy widzą moją wadę” — zaabsorbowanie wyglądem, rytuały, unikanie.
Dermatillomania
Kompulsyjne dłubanie w skórze — HRT, kontrola bodźców, ACT, NAC.
Bezsenność
Leżysz godzinami, liczysz owce, zegar tyka — a sen nie przychodzi.
ADHD
Dekoncentracja, chaos, prokrastynacja — mózg działa INACZEJ, nie gorzej.
Spektrum autyzmu u dorosłych (ASD)
Neuroróżnorodność, sensoryka, maskowanie, nawigacja społeczna.
AuDHD (autyzm + ADHD)
Dwa systemy operacyjne w jednym mózgu — sprzeczności, synergie i unikalne wyzwania.
Zaburzenia odżywiania
Ogólne ujęcie i konkretne jednostki
Anoreksja psychiczna
AN · CBT-E · MANTRA · FBT — ego-syntoniczność, obraz ciała, refeeding.
Bulimia psychiczna
BN · CBT-E · IPT-BN — cykl objadanie–kompensacja, obraz ciała, farmakoterapia.
Zaburzenia odżywiania
Restrykcja, objadanie, oczyszczanie — gdy jedzenie staje się polem bitwy.
Uzależnienia
Substancje i zachowania kompulsywne
Uzależnienia
Substancje lub zachowania przejmują kontrolę — mimo prób przestania.
Alkohol
Najczęstsze uzależnienie w Polsce — od picia ryzykownego po ciężkie AUD.
Narkotyki i leki
Opioidy, stymulanty, kannabinoidy, benzodiazepiny, nikotyna, NPS
Uzależnienia behawioralne
Hazard, gaming, CSBD, kompulsywne zakupy, food addiction
Problemowe używanie smartfona
„Nie mogę odłożyć telefonu” — FOMO, doom scrolling, higiena cyfrowa.
Współuzależnienie i rodzina
Bliscy osoby uzależnionej — CRAFT, role rodzinne, DDA, granice.
PPU/CSBD
Problematyczne używanie pornografii i kompulsywne zachowania seksualne (ICD-11 6C72) — utrata kontroli, wstyd, moralna niespójność.
Osobowość
6 modułów zaburzeń osobowości
Osobowość z pogranicza (BPD)
Emocje na 10/10, strach przed porzuceniem, impulsywność — intensywność, która boli.
Narcystyczne zaburzenie osobowości (NPD)
Wielkościowość, potrzeba podziwu, brak empatii — za fasadą kryje się kruche „ja”.
Unikowe zaburzenie osobowości (AvPD)
Głębokie poczucie wadliwości, unikanie ludzi, pragnienie bliskości i lęk przed nią.
Anankastyczne zaburzenie osobowości (OCPD)
Perfekcjonizm, kontrola, sztywność — „musi być idealnie, inaczej nic nie warte”.
Antyspołeczne zaburzenie osobowości (ASPD)
Lekceważenie praw, manipulacja, brak wyrzutów sumienia — i jak się chronić.
Inne zaburzenia osobowości
Klaster A (paranoidalne, schizoidalne, schizotypowe), DPD, HPD i przegląd 10 ZO.
Przywiązanie
4 style przywiązania
Teoria przywiązania
Bowlby, Ainsworth, 4 style, IWM, ECR-R, AAI, EFT, earned secure.
Lękowo-ambiwalentny
„Kochaj mnie BARDZIEJ” — lęk przed porzuceniem, protest, hipervigilance.
Unikający
„Nie potrzebuję nikogo” — tłumienie emocji, dystans, pozorna samowystarczalność.
Zdezorganizowany
„Chęć bliskości ale uciekam” — push-pull, trauma relacyjna, chaos.
Podejścia i narzędzia
Metody terapeutyczne, dokumenty, umiejętności
Podejścia terapeutyczne
ACT
Nie walcz z myślami — żyj zgodnie z wartościami. Defuzja, akceptacja, 6 procesów, elastyczność.
DBT
Dialektyka akceptacji i zmiany — mindfulness, tolerancja dystresu, regulacja, interpersonalne.
Terapia schematów
18 schematów, 4 tryby, limited reparenting — głębokie wzorce z dzieciństwa.
Przekonania kluczowe (CBT)
„Jestem bezwartościowy”, „świat jest groźny” — strzałka w dół, continuum, eksperymenty.
STPP (psychodynamiczna)
Krótkoterminowa psychodynamiczna — przeniesienie, konflikt nieświadomy, trójkąt Malana.
Komunikacja empatyczna
NVC Rosenberga, walidacja poziom 1–6 — słowa, które łączą zamiast ranić.
Terapia systemowa
Rodzina jako system — cyrkularność, sprzężenia, trójkąty, paradoksy, genogram.
Mindfulness
MBSR, MBCT, body scan — uwaga tu i teraz, bez oceny, bez ucieczki.
Dialog motywujący
OARS, duch MI, change talk — rozmowa, która uwalnia motywację do zmiany.
Procesy transdiagnostyczne
Perfekcjonizm
Wygórowane standardy, samokrytyka i „wszystko albo nic” — proces wspólny dla wielu zaburzeń.
Nietolerancja niepewności
„Muszę wiedzieć na pewno” — martwienie, nadmierne sprawdzanie, poszukiwanie gwarancji.
Ruminacja (RNT)
Powtarzające się rozpamiętywanie i zamartwianie — pętla myśli, która nie prowadzi do rozwiązania.
Wrażliwość lękowa
Strach przed objawami lęku — „te doznania z ciała są niebezpieczne”.
Niska samoocena
Rdzenne „jestem niewystarczający” i zachowania, które to przekonanie podtrzymują.
Unikanie doświadczeniowe
Ucieczka od trudnych myśli, emocji i doznań — kosztem życia zgodnego z wartościami.
Regulacja emocji
Rozpoznawanie, nazywanie i modulowanie emocji — fundament wielu protokołów transdiagnostycznych.
Zachowania zabezpieczające
„Na wszelki wypadek” — subtelne uniki i rytuały, które podtrzymują lęk.
Ekspozycja
Uczenie hamujące — konfrontacja z lękiem zamiast ucieczki; serce wielu protokołów.
Reskrypcja wyobrażeniowa (ImRs)
Praca z natrętnymi obrazami i wspomnieniami — zmiana ich emocjonalnego znaczenia.
Aktywacja behawioralna
Działanie wyprzedza chęć — odbudowa kontaktu z nagradzającym, wartościowym życiem.
Praca z bezradnością
Wyuczona bezradność i jej odwrócenie: od „nic nie zależy ode mnie” do odzyskanej sprawczości — przez dowody wpływu, zmianę stylu atrybucji i akceptację tego, co niekontrolowalne.
Restrukturyzacja poznawcza
Identyfikacja i testowanie myśli — od automatów do przekonań rdzennych.
Metakognicje (MCT)
Praca z przekonaniami o myśleniu i stylem uwagi — model S-REF Wellsa, ATT, DM.
Defuzja i uwaga
Dystans do myśli i elastyczna uwaga — „myśl to nie rozkaz i nie fakt”.
Samokrytycyzm
Surowy wewnętrzny krytyk — eksternalizacja głosu i budowanie współczującego self.
Wstyd i samowspółczucie
Od toksycznego wstydu do samowspółczucia — CFT Gilberta, model Neff.
Protokoły zunifikowane
UP, ERT, CETA, MATCH — i wprowadzenie do całego podejścia transdiagnostycznego.
Emocje i ciało
Praca z emocjami
Alfabet emocji — nazywanie, regulowanie, wyrażanie, akceptacja. Od podstaw.
Praca ze złością
Gniew jako sygnał, nie wróg — TIMER, time-out, asertywna ekspresja, granice.
Techniki relaksacyjne
PMR, oddech przeponowy, trening autogenny — ciało jako kotwica spokoju.
Praca ze wstydem
„Jestem wadliwy” — wstyd toksyczny, CFT Gilberta, rozbrajanie wewnętrznego Krytyka.
Zarządzanie stresem
Karasek, Gross, Porges — stres chroniczny i sposoby odzyskiwania równowagi.
Relacje i komunikacja
Relacje partnerskie
Gottman, EFT Johnson, cztery jeźdźcy — jak odbudować bliskość i naprawić urazy.
Umiejętności interpersonalne
Asertywność, DEAR MAN, granice — proszenie i odmawianie bez poczucia winy.
Psychoedukacja bliskich
Dla rodzin i bliskich — jak wspierać bez wypalenia i współuzależnienia.
Rozwój i dobrostan
Samoocena i samowspółczucie
Od samokrytyki do samowspółczucia — Neff, CFT, wewnętrzny Krytyk vs Sprzymierzeniec.
Rezyliencja
Elastyczność w obliczu stresu — 7 filarów, post-traumatic growth, przetrwanie i wzrost.
Motywacja i zmiana
Od ambiwalencji do działania — TTM Prochaski, SDT Deci, implementation intentions.
Budowanie nawyków
Atomic Habits, pętla nawyku, habit stacking — mała zmiana każdego dnia.
Aktywność fizyczna
Ruch jako antydepresant — ile, jak często, co dobierać pod problem kliniczny.
Zainteresowania i pasje
Zainteresowania jako dobrostan — flow, absorpcja, mistrzostwo, BA w czystej formie.
Samopoczucie i dobrostan
PERMA Seligmana, dobrostan hedoniczny i eudajmoniczny — nauka szczęścia.
Poczucie sensu
Logoterapia Frankla, ikigai, wartości — „po co to wszystko?”
Wyzwania życiowe
Prokrastynacja
„Zrobię to jutro” — odkładanie jako unikanie emocji, nie lenistwo. TMT, ACT, samowspółczucie.
Trudne wybory
Drzewo decyzji, pro/contra, FOBO, żal antycypowany — jak wybierać pod niepewnością.
Zmiany życiowe
Zmiana pracy, rozwód, rodzicielstwo — Bridges, okno utraty, przebudowa tożsamości.
Hejt i mowa nienawiści
Trolling, shaming, ochrona zdrowia psychicznego ofiar i świadków agresji online.
Social media
Dopamina, porównania, FOMO — jak media społecznościowe zmieniają mózg i relacje.
Zarządzanie budżetem
Pieniądze a emocje — kompulsywne zakupy, finansowa depresja, zdrowa kontrola.
Przemijanie
Starzenie się, choroba, umieranie — akceptacja, sens, dziedzictwo, ostatnie rozdziały.
Seksuologia
Intymność, dysfunkcje seksualne, libido, bezpieczeństwo — seks w gabinecie terapeutycznym.
Bezpieczeństwo i kryzys
Interwencja kryzysowa
Pierwsza pomoc psychologiczna — deeskalacja, stabilizacja, triaż kryzysu.
Ryzyko samobójcze
C-SSRS, plan bezpieczeństwa Stanley-Brown, means restriction, postwencja.
Warsztat terapeuty
Przymierze terapeutyczne
Bordin, ruptura i naprawa, wspólny cel — sojusz jako rdzeń skuteczności terapii.
Superwizja
Modele superwizji, role, rozwój profesjonalny, bezpieczeństwo psychologiczne.
Terapia grupowa
Yalom — 11 czynników leczących, fazy grupy, rola prowadzącego, konflikty.
Wywiad i diagnostyka
Pierwsza sesja, wywiad rozwojowy, HEADSS, formulacja — 60 minut, by zrozumieć.
Dokumenty kliniczne
Kontrakt, zgoda, notatki sesyjne, list do GP — co pisać i jak zabezpieczyć.
Prawo i etyka
Kodeks PTP, dylematy etyczne, obowiązek ostrzeżenia, podwójne relacje.
Badania krwi
TSH, witamina D, B12, kortyzol, morfologia — co rozważyć w diagnostyce różnicowej.
Trudne sytuacje w terapii
Kryzysy, brak postępów, trudny pacjent, przedwczesne zakończenie, zastój.
Psychologia rozwoju
Erikson, Piaget, Kohlberg — dziecko, adolescent, dorosły, wiek dojrzały.
Genogram
Mapa rodziny w 3 pokoleniach — wzorce, traumy, powtórzenia, zasoby systemowe.
Farmakoterapia
6 narzędzi
Podstawy farmakoterapii — SSRI, SNRI, stabilizatory, antypsychotyki, benzo.